Tilhulpen en trainingen voor het verlagen van fysieke belasting

Het lossen van rolcontainers is zwaar werk. Het duwen en trekken aan deze ladingdragers zorgt bij chauffeurs voor fysieke klachten en dus voor ziekteverzuim. Norbert Dentressangle en Nabuurs nemen deze klachten serieus en pakken de problemen aan. Niet elke logistiek dienstverlener is echter zover, stelt Henk Jan Kooijman van Gezond Transport. “Bedrijven moeten eerst de noodzaak voelen, anders komen ze niet in actie.”

Rolcontainers bieden in het logistieke proces grote voordelen, maar zijn voor chauffeurs soms ondingen. Ze kunnen in volgeladen toestand tot een paar honderd kilo wegen en zijn daardoor maar moeilijk in beweging te krijgen. Chauffeurs hebben de zware taak om rolcontainers vanuit de vrachtauto op de laadklep en vanaf de laadklep op de straat of stoep te manoeuvreren. Vervolgens wacht hen soms een weg van tientallen meters over ongelijke stoeptegels of straatklinkers totdat de klant is bereikt. In een enkel geval moeten de rolcontainers ook nog eens worden gelost. Vooral het repeterende karakter van dit werk levert problemen op. Een oplegger telt immers al gauw vijftig tot zestig rolcontainers.

De chauffeurs in de afdeling diepvriestransport van Norbert Dentressangle ondervinden aan den lijve de gevolgen van al dat geduw en getrek aan rolcontainers. Ze hebben rug- en schouderklachten en zijn soms langdurig uit de roulatie. “Met een gemiddelde leeftijd van 50 jaar beschikken we over een behoorlijk vergrijsde groep chauffeurs. Die herstellen minder snel dan chauffeurs van 25 jaar. Waar het gemiddelde verzuim in de branche ligt op 4,3 procent, lag dat bij ons soms stukken hoger”, vertelt Bas Braam, operationeel manager diepvriestransport van Norbert Dentressangle.

Ook op de vestiging van Nabuurs in Haps beseft iedereen dat het werken met rolcontainers zwaar werk is. Deze logistiek dienstverlener verzorgt het transport voor de Sligro-vestiging in Haps en heeft daarvoor 66 chauffeurs in dienst. “Die kampen inderdaad wel eens met fysieke klachten”, beaamt Joop van Dalen, site-manager van Nabuurs.

Pallets geen probleem

De organisatie Gezond Transport bevestigt dat rolcontainers voor veel fysieke klachten zorgen bij chauffeurs. “Maar liefst 95 procent van de chauffeurs heeft klachten over het bewegingsapparaat. Behalve rolcontainers leidt ook het handmatig opentrekken van schuifzeilen tot fysieke problemen. Daarvoor bestaan snelsluitsystemen, maar er zijn maar weinig transporteurs die daarin hebben geïnvesteerd”, vertelt Henk Jan Kooijman van Gezond Transport, dat bedrijven in de sector transport en logistiek ondersteunt bij het realiseren van goede arbeidsomstandigheden, het terugdringen van vermijdbaar ziekteverzuim en het realiseren van duurzame inzetbaarheid van mensen.

De afdeling Norbert Dentressangle die zich bezighoudt met diepvriestransport, rijdt vanuit Tilburg en Hoogeveen met 38 vrachtauto’s door heel Nederland om onder meer supermarkten, horecagroothandels en stationswinkels te beleveren. Voor de helft gaat het om rolcontainers, voor de andere helft om pallets. “Die leveren echter weinig problemen op dankzij het gebruik van elektrische pompwagens. Bovendien hebben die palletstromen meestal distributiecentra van retailers of groothandels als eindbestemming, en die nemen vaak ook het lossen voor hun rekening”, vertelt Braam.

Elektrische tilhulp

Norbert Dentressangle heeft samen met Movexx, fabrikant van elektrotrekkers, een elektrisch aangedreven hulpmiddel ontwikkeld voor het lossen van rolcontainers. De Movexx L1000 heeft veel weg van een kleine elektrische pompwagen en telt twee vorken waarmee de rolcontainer iets wordt opgetild. In de dissel bevinden zich knoppen waarmee de chauffeur voor- en achteruit kan rijden, zodat duwen en trekken niet meer nodig is. Volgens Braam is dit apparaat vooral ideaal voor geblokte rolcontainers, die in rijen van drie dwars in de oplegger worden geplaatst om schuivende lading te voorkomen. “Omdat de wielen dwars op de rijrichting staan en de rolcontainers door het rijden en schudden zich vastzetten tussen de wanden van de oplegger, vergt dat het meeste geduw en getrek.”

Na een uitgebreid ontwikkeltraject, waarin de ervaringen en opmerkingen van de chauffeurs van Norbert Dentressangle zijn meegenomen, beschikt de logistiek dienstverlener nu over twee tilhulpen. Eén ervan is toegewezen aan de chauffeur met veel lichamelijke klachten, de ander wordt straks toegewezen aan een chauffeur die vanwege zijn fysieke klachten alleen nog maar pallets vervoert. “We willen kijken of hij dankzij de tilhulp van Movexx ook weer voor rolcontainers kan worden ingepland. Dat vergroot onze fl exibiliteit”, aldus Braam, die aangeeft budget te hebben om dit jaar nog meer exemplaren aan te schaffen. Na aanvankelijk wat sceptische reacties zijn de chauffeurs nu tevreden over de tilhulp. Braam: “Natuurlijk moeten ze er eerst handigheid in krijgen, maar dan kost het werken met het apparaat nauwelijks extra tijd.”

Chauffeurs als coaches

Ook Nabuurs is bezig om een tilhulp te testen, in dit geval de SmartMover van het van oorsprong Britse MasterMover. De testperiode is nog te kort om conclusies te trekken, maar de eerste reacties heeft Van Dalen al b innen. “Sommigen vinden dit apparaat een uitkomst, anderen vinden dat ding vooral in de weg staan.”

Minder discussie bestaat over de trainingen die het Buro voor Fysieke Arbeid al meer dan tien jaar bij Nabuurs verzorgt. Die trainingen bevatten instructies voor het werken met rolcontainers, waardoor chauffeurs hun bewegingsapparaat minder zwaar belasten. “We hebben die trainingen gezien bij Sligro. Ze worden nu ook uitgerold binnen andere afdelingen van Nabuurs. Onze ervaringen zijn erg goed.”

Onderdeel van de aanpak van het Buro voor Fysieke Arbeid is het opleiden van coaches: chauffeurs van Nabuurs die een extra tweedaagse opleiding volgen die gericht is op het coachen van collega’s. Nabuurs beschikt nu over vijf coaches, maar dat worden er binnenkort negen als de Sligro-vestiging in Haps samengaat met die in Maastricht en het aantal chauffeurs bijna verdubbelt. “Die coaches gaan regelmatig een dag mee met de chauffeurs en houden een beoordelingslijst bij die ze na afloop samen doornemen. Dat wordt gewaardeerd door de chauffeurs”, weet Van Dalen.

In het begin waren de coaches wel wat sceptisch over het idee om hun directe collega’s te trainen en te corrigeren. “Veel hangt af van het enthousiasme waarmee ze de instructies overbrengen. Ze vertellen daarom niet alleen wat fout gaat, maar ook wat goed gaat. Nu vinden chauffeurs het een eer als ze worden gevraagd a als coach”, aldus Van Dalen.

Geen andere optie

Volgens Gezond Transport besteedt lang niet elke logistiek dienstverlener zo veel aandacht aan het fysieke aspect van laden en lossen als Norbert Dentressangle en Nabuurs. “Bedrijven moeten wel de noodzaak voelen, anders komen ze niet in actie. Bedenk dat elke chauffeur die ziek is ook vervangen moet worden. Dat betekent dubbele loonkosten”, aldus Henk Jan Kooijman van Gezond Transport, dat net als het Buro voor Fysieke Arbeid chauffeurstrainingen biedt op het gebied van fysieke belasting.

Als bedrijven de ernst van de problematiek eenmaal beseffen, wacht een volgende uitdaging: chauffeurs bewust maken van de problematiek. Dat is niet eenvoudig zolang ze zelf nog geen klachten hebben. Kooijman: “De chauffeurs moeten die tilhulpen en instructies wel gebruiken. Ze hebben doorgaans snel de neiging om weer terug te vallen in oude gewoontes. Zorg dus voor herhaling of hang instructiekaarten op.” Voor Norbert Dentressangle is er geen andere optie dan aandacht besteden aan fysieke belasting. Dat blijkt ook uit het project over duurzame inzetbaarheid van chauffeurs, ‘Gezond naar de eindstreep’. Braam: “De AOW-leeftijd is met twee jaar gestegen, terwijl de prepensioenregeling is afgeschaft. Chauffeurs die tot voor kort dachten dat ze op hun 58e konden stoppen met werken, moeten nu bijna tien jaar langer doorwerken. Met deze groep moeten we dus nog een lange tijd verder.”

Overgenomen uit TTM.nl februari 2013, Tekst: Marcel te Lindert

Shares