Een praktijkvoorbeeld van ‘Herstelbegeleiding’ bij een productiemedewerker met fysieke klachten.

Voorkomen

Veel werkzaamheden in de AGF branche zijn fysiek belastend. Hierdoor is er een verhoogd risico op fysieke klachten bij deze medewerkers. Op de vraag “is voorkomen beter dan genezen?” is het antwoord niet moeilijk te geven. Natuurlijk, een goede training van de medewerkers leidt tot minder verzuim en een positievere beleving van het werk. Helaas is dat geen garantie voor het uitblijven van fysieke klachten. Als zich dan toch nog klachten voordoen, wat dan? ‘ Arbeidsgerichte Herstelbegeleiding’ kan de oplossing zijn.

Een praktijkvoorbeeld

Zeven weken geleden kreeg Lieke een intake bij een hersteltrainer. Hierbij kort verslag van die intake:

Lieke is een getrouwde vrouw van 45 jaar. Zij werkt 11 jaar bij een AGF bedrijf, waar op verschillende inpaklijnen verschillende AGF-producten worden ingepakt voordat ze naar de retailklanten gaan. Haar werk bestond eerst uit sorteren van kruiden en groenten naar formaat en kwaliteit. De laatste jaren werkt zij aan de inpaklijn, waar verschillende kruiden worden verpakt in folie en daarna in een krat gestapeld. Lieke heeft sinds 2 maanden klachten aan haar rechterschouder. Omdat haar rechterarm beperkt belastbaar is, heeft zij haar linkerarm overbelast en ook hier overbelastingsklachten ontwikkeld. Afgelopen vrijdag heeft Lieke voor de tweede keer, als behandeling, een injectie in haar rechterschouder gekregen bij de huisarts, telkens zonder voldoende resultaat. Lieke is op dit moment volledig aan het werk. Uit het bewegingsonderzoek blijkt dat er een bewegingsbeperking van de rechterschouder is in zijwaarts heffen van de arm, voorwaarts heffen, naar achteren strekken en draaien. Alle krachtinspanningen met de rechterarm zijn pijnlijk. Lieke heeft ’s nachts tintelingen in haar hand. Functioneel is Lieke beperkt in alle huishoudelijke taken. In haar eigen werk kan zij, met beperkingen en pijn, haar werk uitvoeren. De klacht bevindt zich momenteel in de eerste fase van herstel, de ontstekingsfase. Deze fase kenmerkt zich door constante pijn, ook in rust zoals ’s nachts.

Belasting Herstelvermogen

Als eerste actie in de ‘Herstelbegeleiding’ start ik door samen met Lieke een programma te maken met een goede dosering van de verschillende activiteiten over de dag. Het doel is de balans tussen het herstelvermogen van het lichaam en de mate van belasting te herstellen (zie tekening). In deze eerste herstelfase is voornamelijk het nemen van rust in de juiste houding en goed gedoseerd bewegen van belang zodat het herstel op gang kan komen. Na overleg met leidinggevende hebben we afgesproken dat Lieke deze week halve dagen gaat werken, in haar eigen werk. De rest van de dag gaat zij afwisselen met wat wandelen, zitten en liggen. Tijdens het zitten en liggen zorgt Lieke voor een goede ondersteuning voor haar arm, zodat de schouder rust krijgt en kan ontspannen. Lieke ziet de ernst van haar klacht in, maar vind het lastig om hieraan haar belasting aan te passen. Voornamelijk in haar werk gaat ze over haar grenzen heen waardoor de overbelastingsklacht toeneemt en niet kan herstellen. In haar manier van werken kan ik Lieke coachen om de belasting te verminderen zodat de klacht kan herstellen. Zij staat hier positief tegenover.

In de tweede afspraak blijkt dat het herstel voorzichtig op gang is gekomen. Lieke heeft wat meer rust genomen waardoor de heftigheid van de klacht is afgenomen. Als Lieke nu belast heeft ze daarna reactie van deze belasting. Lieke werkt halve dagen. Dit gaat redelijk. We hebben afgesproken beleid van activiteiten zo door te zetten. Ik heb Lieke gecoacht tijdens het werken aan de inpaklijn. Hierbij zijn een aantal aandachtspunten om de belasting op de schouders te verminderen:
• Recht voor de band staan, stabiel op 2 benen.
• Met 2 handen werken, ofwel symmetrisch werken.
• Recht voor het lichaam werken i.p.v. reiken naar de bakjes. Dit betekent met de handen niet over de middellijn heen. Lieke vindt dit lastig omdat ze gehaast werkt. Ze begrijpt nu beter dat dit belastend is en dat ze de bakjes naar zich toe moet laten komen en dan pas producten inlegt.

Lieke gaat dit zelf trainen tijdens het werk de komende week. Volgende keer maken we video opnamen om Lieke meer inzicht te geven in haar bewegingen tijdens het werk.

In de derde afspraak meldt Lieke dat zij een terugslag heeft van haar schouderklachten. Het ging vorige week goed en daardoor werd zij overmoedig en heeft meer gedaan dan afgesproken. Het was druk op de afdeling en zij heeft eind vorige week twee dagen 1,5-2 uur extra gewerkt. Sinds het weekend heeft ze hiervan een reactie met weer meer pijn en minder beweeglijkheid in haar schouder. Afgesproken vandaag alleen video-opnamen van het werk te maken en te bespreken. Qua belasting en programma spreek ik met Lieke en leidinggevende af dat zij iets gas terugneemt in de activiteiten en thuis de rust. Verder afgesproken de komende week niet extra te gaan werken ook al gaat het weer beter. De verwachting is wel dat het herstel weer snel terug zal zijn op het niveau van vorige week. Ik had vandaag ook willen starten met oefeningen voor kracht en stabiliteit rondom haar schouder, maar dit gaan we mogelijk volgende week starten.

In de vierde afspraak verteld Lieke dat het herstel weer goed gaat. Zij is in rust en bij lichte werkzaamheden pijnvrij. Zij heeft weer vertrouwen in dat het goed hersteld. Vandaag train ik haar tijdens het werk in het verminderen van de fysieke belasting. Lieke werkt steeds meer symmetrisch. Zij pakt goed over van haar linker naar rechterhand in de middellijn. Ook werkt zij nu al redelijk gelijkmatig wardoor er bijna geen explosieve bewegingen meer zijn. Naast deze training tijdens het werk geef ik Lieke een oefenprogramma voor thuis. Zij gaat oefenen met haar schouder rondom de middenstand van het gewricht. Dus weinig beweging maar in die posities kracht zetten en loslaten. Het doel is dat de kracht rondom haar schouder verbeterd waardoor zij beter belastbaar is en opbouw werk beter mogelijk.

In de drie begeleidingsmomenten daarna gaat het herstel stap voor stap vooruit. In afspraak vijf bouwen we het werk op naar 6 uur per dag. In afspraak 6 naar 8 uur. In die weken trainen we meerdere werkzaamheden, ook de zwaardere zoals mandarijnen. Na 7 begeleidingsmomenten is Lieke voor het werk volledig hersteld. Zij zal nog zeker een maand moeten blijven trainen om volledig te herstellen.

De naam in dit voorbeeld is verzonnen.

Herstelbegeleiding

Eigenlijk is de onderliggende visie van ‘Herstelbegeleiding’ eenvoudig. Het lichaam herstelt vanzelf mits het lichaam/structuur op de juiste wijze wordt geprikkeld. De juiste dosering is essentieel in herstel. Omdat de begeleiding zelf zich beperkt tot één begeleidingsmoment per week is het van groot belang dat de deelnemer zelf begrijpt hoe hij/zij moet omgaan met de belasting in relatie tot de klacht. Dit vraagt een goede verantwoordelijkheid van de deelnemer. ‘Herstelbegeleiding’ is een intensieve vorm van begeleiding. Het deelnemen aan deze vorm van herstelbegeleiding vraagt een goede motivatie en een serieuze omgang met een fysieke klacht van de deelnemer. Als dit niet aanwezig is, dan wordt dat zeer snel duidelijk. De Hersteltrainer zal dan stoppen met de begeleiding en aanbevelen een ander traject in te zetten.

fases%20herstel

De Herstelbegeleiding kenmerkt zich door de drie volgende activiteiten:
• Informatie over de klacht en uitleg van het te verwachten herstel.
• Het programmeren en doseren van fysieke belasting. Het programmeren betekent het samen met de medewerker inrichten van het dagprogramma, zowel voor een werkdag als een dag thuis. Door deze programmering is er een ononderbroken begeleiding van ziek thuis naar de terugkeer in het werk. Het doseren van fysieke belasting betekent de juiste prikkel geven aan het gewricht en omliggende spieren zodat het herstel wordt aangezet/ondersteund. Deze prikkel moet passen bij de fase van herstel. Het herstelproces doorloopt 4 fasen .
• Het analyseren en vervolgens trainen van motoriek. Over het algemeen werkt met met zogenaamde alledaagse motoriek. Deze manier van bewegen is belastend omdat er veelvuldig in eindstanden wordt belast en men veel instabiel staat tijdens het werk. Door een goede analyse samen met de medewerker te maken van zijn/haar manier van werken kan eventueel de mogelijke oorzaken van belasting in het werk worden weggenomen.

In de praktijk betekent dit dat de medewerker geleerd wordt op de juiste manier te belasten passend bij de fase van herstel van de klacht. De medewerker moet niet te weinig belasten, maar ook niet teveel, zowel op het werk als thuis. De hersteltrainer (fysiotherapeut) gaat samen met de medewerker op zoek naar onnodige arbeidsbelasting tijdens het werk. Het aanleren of bijscholen van de zogenoemde Professionele Arbeidsmotoriek zorgt hierbij voor het verlagen van de fysieke belasting die wordt opgedaan tijdens het werk. Tussentijds overleg met medewerker en leidinggevende is een vast onderdeel. Wanneer de medewerker kracht, beweging en/of conditie tekort komt rondom het gewricht, dan geeft de Hersteltrainer specifieke functietraining aan de medewerker.

Arbeidsgerichte Herstelbegeleiding’ is een product van Buro voor Fysieke Arbeid.

Shares